Το Aikido αλλιώς "Breaking the Mold: A New Look at Aikido"

 (For English, please scroll down) GR Μια αναμνηστική φωτογραφία, σαράντα περίπου ασκούμενοι και ένα ερώτημα που ίσως κανείς δεν θέλει να απαντήσει. Πριν από λίγες ημέρες πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το ετήσιο σεμινάριο Aikido με προσκεκλημένο δάσκαλο από το Aikikai Hombu Dojo της Ιαπωνίας. Ένα σεμινάριο που, τουλάχιστον σε θεσμικό επίπεδο, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ετήσιες συναντήσεις του ελληνικού Aikido, με τη συνεργασία όλων των οργανώσεων του χώρου.   Προσωπικά, έχω επιλέξει συνειδητά να απέχω από αυτά τα σεμινάρια εδώ και έξι χρόνια. Οι λόγοι είναι δικοί μου και δεν αποτελούν το αντικείμενο αυτού του άρθρου. Χθες, όμως, είδα την αναμνηστική φωτογραφία του φετινού σεμιναρίου. Και ομολογώ ότι προβληματίστηκα. Πολύ. Περίπου σαράντα άνθρωποι. Οι περισσότεροι με μαύρη ζώνη ή hakama. Πρόσωπα γνώριμα. Άνθρωποι που θυμάμαι από τα χρόνια που συμμετείχα κι εγώ σε αυτές τις διοργανώσεις. Από όσους δεν φορούσαν hakama, μόλις τέσσερις ή πέντε μου φάνηκαν άγνωστοι. Και τότε μ...

 (for English, scroll down) GR Όσοι παρακολουθούν τον χώρο των πολεμικών τεχνών και το YouTube τα τελευταία χρόνια, είναι σχεδόν αδύνατο να μην έχουν πετύχει το όνομα του Rokas Leonavicius (από το κανάλι Martial Arts Journey ). Μιλάμε για έναν άνθρωπο που αφιέρωσε χρόνια στο Aikido, έφτασε στο 3ο Dan, διατηρούσε δικό του dojo, και ξαφνικά μια μέρα βγήκε δημόσια να δηλώσει ότι «το Aikido δεν λειτουργεί». Η ιστορία του έγινε viral και έδωσε άφθονη τροφή σε όσους ψάχνουν ευκαιρία να χλευάσουν την τέχνη μας. Αν όμως κάποιος κάνει τον κόπο να παρακολουθήσει το βίντεο από τις εξετάσεις του για το 3ο Dan , τα πράγματα γίνονται κρυστάλλινα. Εκεί βλέπουμε ακριβώς ποιο είναι το πρόβλημα. Και spoiler alert: δεν είναι το Aikido. Το Aikido που παρουσιάζει εκεί ο Rokas είναι, για να μιλήσουμε με όρους πραγματικότητας, μαχητικά άχρηστο. Αυτό που βλέπουμε είναι μια χορογραφία σε ένα απόλυτα αποστειρωμένο περιβάλλον. Λείπει η μαχητική δομή, λείπει η γείωση, λείπει η αίσθηση του κινδύνου. Οι επιθέσε...

(For English, scroll down)  GR  Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να διδάξω σε ένα σεμινάριο Aikido. Καθώς βρισκόμουν στο τατάμι και παρακολουθούσα τους ασκούμενους, στάθηκα στα πρόσωπά τους. Έβλεπα βλέμματα γεμάτα ένταση και απόλυτη συγκέντρωση, ανθρώπους να προσπαθούν με κάθε κύτταρο του σώματός τους να κατανοήσουν και να αναπαραγάγουν τα «νέα» δεδομένα που τους παρουσίαζα. Εκείνη η εικόνα, η ειλικρινής προσπάθεια να αφομοιώσουν το διαφορετικό, μου υπενθύμισε τον πιο κρίσιμο ίσως κανόνα της πολεμικής μας τέχνης: τον τρόπο με τον οποίο οφείλουμε να προσεγγίζουμε τη γνώση. Είτε κάνεις τα πρώτα σου βήματα στο τατάμι φορώντας λευκή ζώνη, είτε έχεις ήδη πίσω σου δεκαετίες πρακτικής και διδάσκεις πλέον το δικό σου στυλ, τα σεμινάρια Aikido αποτελούν μια μοναδική ευκαιρία εξέλιξης. Όταν όμως βρεθείς απέναντι σε έναν δάσκαλο διαφορετικό από τον δικό σου, υπάρχει ένας χρυσός κανόνας που κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην απλή συμμετοχή και την ουσιαστική μάθηση: η τέχνη της παρατήρησης . Το «Άδε...

For English, scroll down  GR Όσοι περνούν την πόρτα της σχολής μας στην Καλαμάτα, έρχονται για να μάθουν τεχνικές, να γυμναστούν, ίσως και να βρουν μια εσωτερική ηρεμία. Όμως, το πραγματικό μάθημα του Aikido συχνά ξεκινά πριν καν πατήσεις το πόδι σου στο στρώμα. Έξω από τη σχολή, υπάρχει μια άλλη, σιωπηλή "τάξη": τα αδέσποτα γατάκια της γειτονιάς. Κάθε μέρα με περιμένουν για λίγη τροφή και φροντίδα. Είναι κομμάτι της καθημερινότητάς μου. Ανάμεσά τους, ξεχώριζε ένα μικρό, γκρίζο γατάκι. Το χρώμα της ήταν ολόιδιο με το γκρι των στρωμάτων της σχολής, γι' αυτό και βαφτίστηκε αυθόρμητα «Τατάμι». Μια μέρα, βρήκα την Τατάμι σε άθλια κατάσταση. Το μικρό αυτό πλάσμα έδινε μάχη για τη ζωή του. Η επίσκεψη στον κτηνίατρο έφερε άσχημα νέα: είχε αποβάλει, αλλά υπήρχαν υπολείμματα και χρειαζόταν άμεσα χειρουργείο, αλλιώς θα πέθαινε. Δεν θα κρύψω την πραγματικότητα. Τα οικονομικά μου είναι στο όριο της φτώχειας. Ένα τέτοιο ξαφνικό έξοδο ήταν δυσβάσταχτο. Όμως, δεν το σκέφτηκα ούτε κλάσμα...

GR Εχθές, στο dojo μας, πραγματοποιήσαμε εξετάσεις. Από 6ο μέχρι και 3ο Kyu, όλες οι τεχνικές δομήθηκαν βάσει του Aikikai, με έμφαση στη σαφήνεια της φόρμας, στη σωστή στάση και στην ποιότητα της εκτέλεσης. Οφείλω να πω πως είδα πολύ όμορφες στιγμές. Κορμιά ευθυτενή, σταθερά βήματα, τεχνικές καθαρές. Σε γενικές γραμμές, μια πολύ επιτυχημένη διαδικασία. Ωστόσο, υπάρχει κάτι που με απασχολεί. Στις εξετάσεις για 3ο Kyu και πάνω, έχω καθιερώσει μια δική μου πρακτική. Προσφέρω ο ίδιος την επίθεση, με πλήρη ταχύτητα, δύναμη και έντονη πίεση. Μια πίεση σχεδόν “τρομακτική”, που βγάζει τον ασκούμενο από το πλαίσιο της άνεσης. Χωρίς αντίσταση, πάντα παίρνοντας ukemi, αλλά προσφέροντας μια επίθεση που δεν συγχωρεί την αδράνεια ή τον δισταγμό. Κανείς δεν κατάφερε να αντιδράσει επαρκώς στην πρώτη ή δεύτερη προσπάθεια. Όλες οι τεχνικές ολοκληρώθηκαν τελικά, αλλά μόνο μετά την τρίτη ή τέταρτη εκτέλεση. Κι αυτό, μέσα στην ασφάλεια του dojo. Γιατί συμβαίνει αυτό; Η απάντηση είναι σκληρή, αλλά απαρ...

(For English, scroll down) GR  Με πάνω από είκοσι χρόνια στον χώρο του Aikido, το προσωπικό μου πρόβλημα και η αφορμή για αυτό το blog δεν είναι το Aikido ως τέχνη. Είναι η επιμονή με την οποία παρουσιάζεται ως ολοκληρωμένη μορφή αυτοάμυνας . Το μεγαλύτερο ποσοστό των δασκάλων και ασκουμένων όχι μόνο το πιστεύει ακράδαντα, αλλά το περνάει αβίαστα στους μαθητές του , χωρίς αμφιβολία, χωρίς ανοιχτό διάλογο, χωρίς κριτική. Αυτή η πεποίθηση δεν είναι απλώς εσφαλμένη, είναι επικίνδυνη .   Σε κάθε πολεμική τέχνη, η αξιολόγηση ενός συστήματος γίνεται συχνά με εργαλείο την αποτελεσματικότητα. Το Aikido, όμως, βρίσκεται σε μια ιδιαίτερη θέση: από τη μία φέρει το «do» (τον δρόμο, την πνευματικότητα), από την άλλη υπόσχεται αυτοάμυνα. Όταν ένας ασκούμενος άλλης τέχνης π.χ. Muay Thai, Judo, BJJ, MMA αμφισβητεί την εφαρμογή του Aikido, συχνά του απαντούν: «Δεν έχεις άποψη, γιατί δεν έχεις κάνει Aikido.» Αυτό το επιχείρημα απομονώνει το Aikido από τον υπόλοιπο κόσμο. Είναι σαν να λέ...

(For English, scroll down) GR Σε αυτό το blog επιχειρώ εδώ και καιρό να μιλήσω ανοιχτά για τις αυταπάτες και τις ψευδαισθήσεις που επικρατούν στον χώρο του Aikido — όχι από διάθεση απαξίωσης, αλλά από ανάγκη για ειλικρίνεια και ωριμότητα. Αν θέλουμε το Aikido, και γενικότερα οι πολεμικές τέχνες, να εξελιχθούν και να σταθούν με αξιοπρέπεια στον σύγχρονο κόσμο, πρέπει πρώτα να δούμε με θάρρος τις αδυναμίες τους. Μία από τις πιο διαδεδομένες φαντασιώσεις είναι ότι οι τεχνικές μας λειτουργούν πάντα — ακόμα και όταν ο αντίπαλος είναι πολύ πιο δυνατός, επιθετικός και ανεξέλεγκτος. Πόσοι από εμάς, ειλικρινά, πιστεύουμε ότι μπορούμε να εκτελέσουμε ένα Ikkyo πάνω σε κάποιον που δεν "παίζει το παιχνίδι", που δεν σου δίνει χέρι, που δεν συνεργάζεται, που δεν "δίνει την ενέργεια"; Ο αντίπαλος δεν θα σου δώσει χέρι να πιάσεις. Δεν θα επιτεθεί με katate-dori. Δεν θα περιμένει να του κάνεις tenkan. Ούτε θα πέσει επειδή "του πήρες στο κέντρο του". Αν δεν έχεις ποτέ δοκ...

(For English scroll down) GR Δεν ήταν καθόλου τυχαίο που μπήκα στο Muay Thai. Δεν με τράβηξε το "άθλημα", ούτε η ένταση. Μπήκα για έναν πολύ συγκεκριμένο λόγο: να βελτιώσω το Aikido μου. Ήξερα βαθιά μέσα μου ότι κάτι έλειπε. Από την τέχνη; από τη δική μου αντίληψη για την εφαρμογή της; Δεν μπήκα για να συγκρίνω ποια τέχνη είναι «ανώτερη». Μπήκα για να μάθω πώς στέκεσαι απέναντι σε άνθρωπο που δεν συνεργάζεται. Και η αλήθεια είναι πως ό,τι ήξερα, κλονίστηκε. Στην αρχή της προπόνησης στο Muay Thai ήμουν εντελώς εκτός νερών μου. Το σώμα μου ήταν εκπαιδευμένο αλλιώς: σε ροές, σε επαφή που "προσφέρει", σε κινήσεις που υποθέτουν πως ο άλλος θα συμμετάσχει. Εδώ όχι. Εδώ τρως. Και ξανά τρως. Και μαθαίνεις να το αποδέχεσαι. Αυτό ήταν ένα από τα πρώτα μου σοκ: μαθαίνεις να δέχεσαι χτυπήματα. Όχι μόνο πρακτικά, αλλά και ψυχολογικά. Σου έρχεται γονατιά και αντί να τρομάξεις, την τρως και συνεχίζεις. Όσο περισσότερο συμβαίνει, τόσο λιγότερο σε παγώνει. Αυτό από μόνο του είναι μ...

  GR (For English, scroll down) Όταν σκέφτεσαι το Aikido, το πρώτο που έρχεται στο μυαλό σου είναι η ιδέα μιας ειρηνικής, αρμονικής τέχνης, όπου η βία δεν έχει θέση. Όμως, ίσως ήρθε η ώρα να αμφισβητήσουμε αυτόν τον μύθο. Αν αναλογιστούμε την πραγματική ιστορία του Aikido και τις βαθύτερες ρίζες του, ίσως να δούμε μια πολύ πιο σκληρή και ρεαλιστική εικόνα. Μία εικόνα που περιλαμβάνει τη μάχη, τη βία, και τη σφοδρότητα, στοιχεία που πολλές φορές παραβλέπονται από τις σύγχρονες σχολές. Το Aikido στην πραγματικότητα Αν ρίξεις μια προσεκτική ματιά στις αυθεντικές πρακτικές του Aikido, θα διαπιστώσεις κάτι σημαντικό: Ο Morihei Ueshiba, ο ιδρυτής της τέχνης, δεν ήθελε το Aikido να είναι απλά μια τέχνη που προάγει την αρμονία και την ειρήνη. Ήθελε να δημιουργήσει μια τέχνη που να προετοιμάζει τους μαθητές του για πραγματικές καταστάσεις μάχης, καταστάσεις όπου η ζωή και ο θάνατος μπορεί να είναι θέμα χρόνου. Το Aikido, όπως το διδάχτηκαν οι πρώτοι μαθητές του, ήταν μια τέχνη που συνδύα...